sábado, 9 de enero de 2016

Esperanto - Araba fablo

Ĉe la kortego de la potenca, ĉiopova reganto Harun el Raschid vivis la ŝatata poeto Jussuf. Neniu kapablis kiel li ĝojigi la animon de l'kalifo per sonorriĉaj versoj.

Iutage H. el R. diris „Neniam antaŭe vi kantis tiel bele kiel hodiaŭ. Diru tial, kion ajn via koro sopiras, kaj via deziro estos plenumita". Profunde klinis sin Jussuf kaj diris: „Plej potenca el la potenculoj, suno de Bagdad, plej saĝa inter ĉiuj regnestroj! Modesta estas mia deziro, kiel decas al poeto; donacu al mi po unu azenon de ĉiuj viaj subuloj, kiuj timas siajn edzinojn".

Multajn semajnojn Jussuf restis for de la kortego, sed iutage granda popolamaso anoncis lian revenon; sennombra azenaro akompanis lin.

Li venis al la kalifo, kiu atendante sidis sur sia trono kaj diris: „Grandanima protektanto de l'morteculoj. Kiel mi danku al vi? Multajn landojn malproksimajn mi travojaĝis kaj ĉie mi nur trovis virojn, kiuj havis timon antaŭ siaj edzinoj. Ĉiu obeis vian ordonon kaj donacis al mi azenon. Krome mi multon vidis dum miaj vojaĝoj. Mi renkontis inojn kun nepriskribeblaj beleco kaj gracieco, kun multa sageco kaj mirinda instruiteco. Sed la plej bela el ĉiuj, kiujn mi vidis, estis juna knabino, apenaŭ dekkvinjara, belega, floranta rozo kun fabela subtileco. Kaj mi pensis, nur tiun estaĵon indas la amo de l'kalifo".

„Silentu", interrompis H. el R. la poeton, mallaŭtigante la tonon de sia voĉo, „parolu mallaŭte Jussuf, por ke mia amata edzino Zobeida ne aŭdu viajn vortojn. Kie vivas tiu knabino, ho Jussuf?"

„La knabino", respondis Jussuf, „la knabino nur vivas en la regno de miaj revoj. Sed vi, potenca kalifo; suno de Bagdad, vi ŝuldas al mi ... azenon".

viernes, 8 de enero de 2016

Esperanto (Poezio) - Kloŝetoj (Popola kanteto) - Anna Ketsch

Kloŝetoj

En ĝardeno kreskas floro,
juna floro, ruĝa flor'-
mia gaja ĝoja koro,
ĝojas koro, tremas kor'.

Staras ĉe river' saliko
verda arbo, junsalik' -
min atendas koramiko,
mia kara jun-amik'.

Flugas en ĝarden' abelo,
flug-abelo, zum-abel' -
mia kara juna belo,
gajas bela, ĝojas bel'.

Marŝas sur salik' skarabo,
zum-skarabo, maj-skarab'
sidas sub saliko knabo,
sidas mi kun mia knab'.

Venas milda roz-vespero,
vespereto, pacvesper' -
restas mi kun jun-espero,
karespero, belesper'.

En ĉielo naĝas luna, 
ronda luno, luma lun' -
en vespero revas juno,
kune bela, nia jun'.

domingo, 3 de enero de 2016

Reflexiones e Ideas - Sobre la uniformidad y la diversidad - Bernard Werber

El hombre cree que al darle a todo el mundo lo que considera lo mejor, llegará un día a conseguir una Humanidad perfecta.
Pero no es ése el sentido de las cosas.
La Naturaleza no evoluciona hacia la primacía de los mejores (¿mejores según qué criterio, por otra parte?).
La Naturaleza basa su energía en la diversidad. Necesita que unos sean buenos y otros malos, locos, desesperados, deportistas, enfermizos, jorobados, con labio leporino, alegres, tristes, inteligentes, idiotas, egoístas, generosos, pequeños, grandes, negros, amarillos, rojos, blancos...Aprovecha todas las religiones, todas las filosofías, todos los fanatismos, todas las corduras...El único peligro es que una cualquiera de estas especies sea eliminada por otra.
...La Naturaleza odia la uniformidad y ama la diversidad. Quizás ahí sea donde radica su genio.

*Extraído del libro “Las hormigas”

sábado, 2 de enero de 2016

Esperanto (Poezio) - Akvon, akvon (Slovaka popolkanto)

Akvon, akvon

Akvon, akvon, ne volas mi ĝin, ne volas mi ĝin,
[: volu knabinoj en ĝi bani sin. :]
En akvo estas ranoj, troviĝas eĉ serpentoj.
Ne volas mi, ne volas mi ĝin,
volu knabinoj en ĝi bani sin.

Vinon, vinon, trinkos mi ĝin, ja trinkos mi ĝin,
[: kiam dum vivo allogos ĝi min :].
Vigligos humoron ĝi, sanon donacos pli.
Trinkos mi ĝin, ja trinkos mi ĝin,
kiam dum vivo allogos ĝi min.

jueves, 31 de diciembre de 2015

Reflexiones e Ideas - El drama social de la pobreza - Miguel Fuster (1944-)

El drama social de la pobreza en su más triste desamparo.
El infame cautiverio de la calle, donde, por encima de todo, solamente existe la cruda y despiadada indiferencia del mundo.
La calle. Donde perdemos las aspiraciones, los sueños, las esperanzas y las ansias de vivir.
Donde reinan perpetuamente la esclavitud por el alcohol, la rabia, el miedo, la estupidez y la sinrazón de los hombres.
Donde la mala fe, la envidia, la soberbia, la cólera y todas las pasiones mortales tienen su refugio natural.
Desperdicios de la vida, seres sin nombre, sin honra y sin salud, carne de manicomio, de presidio o de hospital.
Pudriéndose en vida, igual que un cadáver que tuviese conciencia de su espantosa corrupción.
Nada les redime del peligro, nada les redime del dolor, nada evita ninguno de los trágicos horrores de ese mundo en que morir es lo de menos.
El hombre caído de su orgullo y encadenado al mal, luchando por desfogar el furor y la pena que le hierven en las entrañas, abiertos los ojos al abismo de la culpa.
Las semillas del odio, la voluntad emponzoñada y envidiosa del que se sabe mal nacido, del que se siente débil, enfermo, vencido y humillado, del que ve que no inspira mas que lástima o repulsión.
Curtidos en todos los riesgos, inmunes a todos las derrotas, acorazados de rabia, aniquilando toda emoción, todo interés por sus vidas, en el dilatado camino que logra arrancar del corazón hasta las últimas raíces de cordura y compasión.
Toda la furia vengativa, todo el despecho de los amores frustrados y la amistad traicionada, toda la hiel vertida en ese pozo sin fondo les arranca gritos, les roba el descanso y les nubla la razón.
Locos de inquietud, locos de ansiedad. Almas turbias y desquiciadas, ángeles caídos en el barro, criaturas frenéticas abrasadas de sed, hambrientas de revancha.
Se lanzan feroces, con bárbaros alaridos unos contra otros, golpeando y mordiendo entre blasfemias y maldiciones, hasta teñir de sangre la superficie del suelo.
Bestias indomables, hundidos en la noche de sus almas, despreciados por todos, llorarán lágrimas de sangre.
Desolación de hombres que se consumen de resentimiento, de nostalgia y de embriaguez.
Nacidos para sufrir, sellados por el dolor, elegidos para la muerte.

miércoles, 30 de diciembre de 2015

Esperanto - Virkapro de leono kaj kaprino de leporo - Angola fablo

Virkapro de leono kaj kaprino de leporo

Unu leporo havis kaprinon, sed ne havis virkapron. Lia najbaro leono havis virkapron, sed kaprinon ne havis. La vir­kapro de la leone paŝtis kun la kaprino de la leporo. Unu tagon okazis, ke la kaprino naskis du idojn.

- Estas miaj la kapridoj - diris la leono - ĉar ili estas filoj de mia virkapro.

- Ne, sinjoro - diris la leporo - almenaŭ unu estas mia, ĉar la kaprino apartenas al mi.

La leono ne cedis, tial li ordonis kunvenon de ĉiuj bestoj por la juĝado. La juĝontaro estis preta jam je la sunleviĝo, sed la testudo ankoraŭ ne venis eĉ kiam la suno staris alte. La kunveno estis preskaŭ finita, kiam subite aperis la "pezeg­ulino".

Ĉu ci nur nun alvenas, la pestulino - blekis la leono.

Sinjoro - ektremis la testudo - mi ne povis alveni pli frue, ĉar mia patro naskis filon ĉiu-tiu-matene, kaj mi akuŝis.

- Silentu, malsaĝulino ... ĉu virbesto povas naski filojn?

- Ah! - respondis la testudo respekteme - mi aŭdis, ke ni estis invititaj kunveni hodiaŭ por simila afero ... Via Reĝa Moŝto ja ne pretendas, ke via virkapro naskis du virkapridojn?

La ĉeestanta bestaro bruege ekridis, la leono perdis la pro­ceson, kaj la leporo estis are levita kaj triumfe portata de la bestaro, kune kun la du kapridoj, ĝis la hejmo.

martes, 29 de diciembre de 2015

Reflexiones e Ideas - Diálogo de la película “Lost Horizon” (1937)

...¿Qué religión profesan aquí?
-Yo diría que nuestra creencia común se basa en la moderación. Predicamos la virtud que reside en evitar los excesos de cualquier tipo, incluso el exceso de virtud misma. (...) Gobernamos con una severidad moderada y a cambio nos corresponden con una moderada obediencia; como resultado nuestro pueblo es moderadamente honesto, moderadamente puro y moderadamente feliz.

Reflexiones e Ideas - El concepto de Dios - Friedrich Nietzsche (1844-1900)

El concepto de «Dios» fue inventado como antítesis de la vida: concentra en sí, en espantosa unidad, todo lo nocivo, venenoso y difamador, todo el odio contra la vida. El concepto de «más allá», de «mundo verdadero», fue inventado con el fin de desvalorizar el único mundo que existe, para no dejar a nuestra realidad terrenal ninguna meta, ninguna razón, ningún quehacer. El concepto de «alma», de «espíritu», y, en fin, incluso de «alma inmortal», fue inventado para despreciar el cuerpo, enfermarlo —volverlo «santo»—, para contraponer una espantosa despreocupación a todo lo que merece seriedad en la vida, a las cuestiones de la alimentación, vivienda, régimen intelectual, asistencia a los enfermos, limpieza, clima. En lugar de la salud, la «salvación del alma», es decir, una. folie circulaire [locura circular] que abarca desde las convulsiones de penitencia hasta las histerias de redención. El concepto de «pecado» fue inventado al mismo tiempo que su correspondiente instrumento de tortura, el concepto de «libre albedrío», para obnubilar los instintos, con el propósito de convertir en una segunda naturaleza la desconfianza con respecto a ellos.

*De Ecce homo, «Por qué soy un destino»

lunes, 28 de diciembre de 2015

Esperanto - Mu-Ŝiko (Japana fabelo)

Mu-Ŝiko

Mu-Ŝiko, filino de riĉa potfabrikisto, tur­mentiĝas en sia malliberejo kaj maldolĉe ploras. De longe ŝtelforportis ŝin la malbona reganto de l' nordaj provinco. La knabino kategorie kaj fiere deklaris al sia rabinto, ke ŝi neniam fariĝos lia edzino, ĉar ŝi deziras esti libera. Kaj la malafabla reganto enŝlosigis ŝin, en alta turo, konstruita antaŭ multe da tempo sur altega monto kaj destinita de la "ŝtelinto"-­guberniestro por "kvietigi" la obstinulinojn, enfalintajn en la potencon de la maljuna pekulo.

Ploras Mu-Ŝiko kaj torente verŝas larmojn. Sidas la ermitino kun larmoplenaj okuloj kaj ne turnas sian atenton alia admirinda pitoreska vidaĵo, kiu malfermiĝas el la fenestroj de la malŝatata malliberejo. Pro granda sopiro, ŝi frapas per siaj piedetoj, elkriadante pro freneza kolero:

- Mi volas esti libera! Redonu al mi la liberecon!

Ekaŭdis la krion de la knabino la dio de l' ventego, Lobu, kiu ĝuste tiam trapasis la nord-provincojn. Plaĉis alia dio de la ventego la malkvieta aperigo de indigno de Mu-Ŝiko, kaj li decidis liberigi ŝin.

Kiam Lobu komencis disrompi la ferajn pordegojn, aliris al li la juna palvizaĝa pent­risto Taj-Taj, kiu ankaŭ amis la kaptitinon. Li diris al Lobu: "Vi deziras liberigi Mu-Ŝikon? Forlasu vian provon. Mi mem liberigos ŝin. Mi estas Taj-Taj." Lobu vangofrapis la artiston kaj ekkriis: "Mi estas Lobu!"

Komenciĝis interbatiĝo, efektiva batiĝo, kiel ofte okazas; kiam du amkonkurantoj renkont­iĝas. Al Taj-Taj baldaŭ mankis du dentoj, kaj la nazo de Lobu sangokovriĝis. La tutan nok­ton lumis la hela luno. La tutan nokton bataladis la du konkurantoj, kaj neniu el ili sukcesis efektivigi la liberigon de Mu-Ŝiko. Supre en la turo Mu-Ŝiko preskaŭ dronis en larmoj, kaj malsupre, ĉe la pordegoj de ŝia malliberejo, fluis la sango de la konkurantoj.

Tagiĝis, kaj antaŭ la fenestroj de la mal­liberejo ekaperis la diino de matenruĝo, la belega Ballikaro. Ŝi ripozis en ora barko, kiun pigmeoj ornamis per girlandoj de malhelaj rozoj. La ĉielo estis malhelblua kiel maro.

Ekaŭdis Ballikaro la petegojn de Mu-Ŝiko pri liberigo.

La diino elprenis el siaj malhelaj haroj kelke da rozoj kaj ĵetis ilin tra la fenestro al Mu-Ŝiko.

La ektimigita Mu-Ŝiko salte leviĝis, kaj rimarkinte la diinon, ŝi ekgenuis kaj larme petegis:

- Ho, belega Ballikaro, prenu min kun vi kaj reportu min al miaj gepatroj. Mi soifas la liberiĝon, mi deziras esti libera!

Kaj la diino prenis Mu-Ŝikon en sian oran barkon, kaj ili eknaĝis en la blankaj matenaj nuboj al la domo de la potfabrikisto.

Ĉe la feraj pordegoj de la turo lavis la konkurantoj la sangon de siaj flamdoloraj viza­ĝoj kaj bandagis la vundojn. La malafabla reganto observadis ilin el la fenestro de la turo kun okuloj sangoplenaj pro kolero.

Tra kaŝita pordo li iris en la malliberejon de Mu-Ŝiko, ĉar li deziris sciiĝi, ĉu estas jam rompita ŝia fiera obstineco.

- Ŝi foriris! oni forrabis ŝin! - li kriegis furioze.

Kaj la reganto konjektis, ke la du homoj, kiuj klopodas malsupre apud la pordego, for­ŝtelis la knabinon. Tuj li aivenigis ilin antaŭ sin por respondo. Ambaŭ konkurantoj ĵetis sin sur lin. La fortegulo Taj-Taj deŝiris la makzelon de la maljunulo, kaj Lobu trapikis lin per sia tre akra glavo; la maljuna pekulo ellasis la lastan spiron.

La dio de laventegoj etendis al Taj-Taj la manon kaj maldolĉe parolis:

- Junulo! Dum nia interbatalo Mu-Ŝiko foriris kun alia. Ni forgesu do ĉi tiun virinon!

- Ni forgesu ŝin, - respondis Taj-Taj, forhakante la kapon de la malviva korpo de l' reganto, kaj li deklaris sin amiko al la dio de l' ventegoj. Ili premis la manojn unu al la alia, kaj la antaŭnelongaj malamikoj, delikate ĉirkaŭprenante unu la alian, ekiris en proksiman gastejon.

La liberigita Mu-Ŝiko rakontis al sia patro, kiel ŝin liberigis la bona, ĉarmoplena Ballikaro. Ĝoje emociita ŝi montris la pompajn rozojn, kiujn Ballikaro donacis al ŝi, kaj senĉese kisadis sian patrinon kaj fratinojn.

La maljuna patro ridis kaj solene deklamis:

- Ĉarma Mu-Ŝiko; mi laŭdas vin! Pro via kuraĝo vi estas inda resti libera dum via tuta vivo. Eĉ fianĉo ne kuraĝu veni ĉi tien! Eĉ Taj-Taj-on mi deĵetus de sur la ŝtuparo, se li kuraĝus eniri en mian loĝejon.

Ne aperis Taj-Taj, ne kuraĝis aspiri ŝian manon aliaj fraŭloj.

Mu-Ŝiko restis libera fraŭlino ĝis la fino de siaj tagoj. Gloris ŝin ĉiuj virinoj de la nordaj provincoj provincoj, kaj ŝi vivadis feliĉe sen edzo.

Ŝi ĝuis sian liberecon.

domingo, 27 de diciembre de 2015

Reflexiones e Ideas - El pasado - José Saramago

Hay un dicho que es tan común como falso: El pasado, pasado está, creemos. Pero el pasado no pasa nunca, si hay algo que no pasa es el pasado, el pasado está siempre, somos memoria de nosotros mismos y de los demás, en este sentido somos de papel, somos papel donde se escribe todo lo que sucede antes de nosotros, somos la memoria que tenemos.

Reflexiones e Ideas - La evolución - Almudena M. Castro

La evolución no tiene objetivos, ni escalas de valor: su único criterio es una mejor adaptación a un entorno siempre cambiante. Todo ello ralentiza el proceso de cambio, pero también hace posible que puedan coexistir varias soluciones de forma simultánea o que aparezcan soluciones imprevisibles, aparentemente ilógicas, que nunca hubiesen surgido en la persecución de un objetivo predefinido, o a partir de una planificación «inteligente». Ese es el secreto de la gran variedad de la vida: pequeños cambios consolidados a base de prueba y error a lo largo de 4000 millones de años.

jueves, 24 de diciembre de 2015

Esperanto (Poezio) - Soneto - Bicknell C. Bordigheza

Soneto

En ĝardeneto sola rozo floris:
Ĉe l' norda land' ne kreskis roz' pli bela;
Nenio en naturo pli odoris;
Ĝarden' nenia estis tiel hela.

Dancadis ĉiam apud ĝi fraŭlinoj;
Poetoj lertaj laŭdi ĝin ne ĉesis
Kaj sub la lumo pala la feinoj
Akvumis ĝin kaj l' ombron eĉ karesis.

Senzorga, ve! la ĝardenist' fariĝis!
Fraŭlinojn kaj feinojn li formetis;
Raŭpar', pro senpluveco, amasiĝis,

Kaj sin sur floron kaj foliojn ĵetis.
Di' gardu ĉion! Helpon se ne portas
Ĉielo, la plej bela floro mortas!